Námið
Rannsóknir
HR
Heimur vísindanna
7. apríl 2026

Íslandi má líkja við Disneyland fyrir jarðhitarannsakendur

Agata Rostran Largaespada og Ximena Guardia Muguruza starfa í sama rannsóknarteymi við Háskólann í Reykjavík. Þær hafa þekkst síðan 2021 og einbeita sér nú að uppbyggingu fyrirtækis síns, VarmaMAX en starfsemi þess snýr að því að veita verkfræðilega aðstoð til rekstraraðila jarðvarmavirkjana með það að markmiði að hámarka nýtni og líftíma jarðhitaauðlinda.

Frá Níkaragva og Perú til Íslands

Agata er frá Níkaragva þar sem hún nam rafmagnsverkfræði og lauk síðar meistaragráðu í endurnýjanlegri orku í Þýsklandi. Að því loknu sneri hún aftur heim og hóf störf hjá orkufyrirtæki en var síðan boðið til Íslands til að taka þátt í sex mánaða námskeiði í Jarðhitaskóla GRÓ.

Á þessu hálfa ári kolféll ég fyrir landinu og þegar mér bauðst að sækja um styrk til að koma aftur og ljúka öðru meistaranámi, greip ég tækifærið.

Segir Agata sem lauk meistaragráðu í sjálfbærri orkuverkfræði við ISE (Iceland School of Energy við HR) þar sem hún vann meistaraverkefni sitt undir leiðsögn Maríu Sigríðar Guðjónsdóttur, dósents við HR. Að námi loknu var henni boðin staða rannsakanda við HR og hefur starfað þar síðan.

Agata segir Ísland vera draumalandið fyrir þá sem rannsaka vilji jarðhita og líkir Íslandi við Disneyland jarðhitarannsakenda. Hingað verði þeir einfaldlega að koma.

Ximena er frá Peru þar sem hún lauk BSc-gráðu í umhverfisverkfræði. Hún starfaði sem umhverfisráðgjafi fyrir einkafyrirtæki og opinberar stofnanir, þar á meðal umhverfis- og menntamálaráðuneyti landsins. Starf hennar fólst m.a. í að meta umhverfis- og samfélagslega þætti jarðhitaáætlunar fyrir Perú en landið býr yfir miklum jarðhitaauðlindum sem í dag eru ekki virkjaðar.

Rannsóknir á jarðhita heilla mig og ég hugsaði með mér hvernig það gæti verið að sú tækni sem nauðsynleg er til að nýta jarðvarma sé ekki til staðar í Perú þar sem við þurfum sárlega á hita og raforku að halda.

Segir Ximena og bætir við að hún hafi viljað finna leiðir til þess að bæta úr þessu. Hún notaði því allt sitt sparifé til að skrá sig í ISE-námið við HR (sem Agata var í líka) og útskrifaðist árið 2015 með meistaragráðu í sjálfbærri orkuverkfræði. Hún sneri síðan heim á leið með það að markmiði að efla jarðhitaþróun þar og hóf kennslu við háskóla til að vekja athygli á tækninni. Að lokum ákvað hún að einbeita sér að frekari rannsóknum og hóf doktorsnám undir leiðsögn Maríu Sigríðar Guðjónsdóttur í Geoejector-verkefninu sem hún hefur nú unnið að í fjögur ár.


Agata bendir á að Ísland sé jarðhitaþjóð:

Þú bókstaflega andar að þér jarðhita á Íslandi. Það má segja að hann sé ofinn inn í samfélagið enda notaður daglega sem er það besta við að rannsaka hérlendis.

Nýsköpun í hönnun

Rannsóknir þeirra snúast um hönnun nýrra lausna til auðlindastýringar og þróa tækni sem eykur nýtni og sjálfbærni í jarðhitanýtingu. Langtíma markmiðið er að styðja við orkuskipti frá jarðefnaeldsneyti yfir í endurnýjanlega orku, draga úr losun koltvísýrings og bæta heilsu fólks.

Við lifum á tímum þar sem orkuþörf heimsins vex hratt. Við erum því að þróa lausnir sem gera okkur kleift að framleiða meiri orku á sjálfbæran hátt og nýta betur þann búnað sem þegar er til staðar.

Segir Ximena en hún vinnur jafnframt að því að kynna rannsóknir sínar og koma þeim í framkvæmd í Perú t.d. með uppsetningu jarðvarmadæla á afskekktum svæðum í hálendinu þar sem getur orðið mjög kalt.

Í Perú er jarðhitinn er undir fótum fólks en það þarf tæknina til að nýta hann. Borun nýrra hola er afar kostnaðarsöm en með lausnum þeirra Agötu og Ximena má auka orkuframleiðslu án þess að bora nýjar holur og þannig spara verulega fé sem í staðinn má nýta í t.a.m. heilbrigðisþjónustu.

Uppbygging VarmaMAX

Saman stofnuðu þær Agata og Ximena fyrirtækið VarmaMAX sem hlaut nýverið 20 milljónir króna Sprota styrk hjáækniþróunarsjóði. Styrkurinn gerir þeim kleift að efla fyrirtækið enn frekar og halda áfram rannsóknum í nánu samstarfi við Landsvirkjun og HR. Með rannsóknum sínum segjast þær vilja leggja sitt af mörkum til sjálfbærari og öruggari orkunotkunar í framtíðinni.

7. apríl 2026
Nýjustu fréttirnar