Innleiðing gervigreindar í raun spurning um tilverurétt Úkraínu

Nelli Blinova, yfirmaður alþjóðlegra samstarfsverkefna á sviði gervigreindar hjá ráðuneyti stafrænna umbreytinga í Úkraínu (e. Ministry of Digital Transformation of Ukraine), er aðalfyrirlesari á ráðstefnunni AI and Society: You, Data, and Sovereign Decision-Making, sem haldin er í dag, föstudaginn 13. mars, í Háskólanum í Reykjavík.

Starf hennar snýr að því að efla ramma utan um þróun gervigreindar í landinu og styrkja alþjóðlegt samstarf á sviði gervigreindar og stafrænnar stjórnsýslu (GovTech). Metnaðarfullar áætlanir eru uppi á þessu sviði í Úkraínu um það að landið verði meðal þriggja fremstu ríkja heims í þróun gervigreindar.

Til að ná þessu markmiði hefur ráðuneytið þegar þróað Diia, stafrænt ofurforrit ríkisins sem 24 milljónir manna nota, auk vefgáttar. Til viðbótar við þá þjónustu var einnig kynntur til sögunnar Diia.AI, persónulegur, gervigreindardrifinn ráðgjafi sem leiðir notendur í gegnum opinbera þjónustu með einföldu spjallviðmóti.

Við innleiðingu gervigreindar segir Blinova mikilvægast fyrir stjórnvöld að hafa í huga mögulegar áhættur og eins sé nauðsynlegt að koma á ramma sem stuðlar að trausti, ábyrgri notkun og gagnsæi.

„Fyrir Úkraínu er stærsta áhættan nú að taka enga áhættu. Þess vegna erum við að gera tilraunir meðvitað og af ábyrgð,“ segir Blinova og bætir við að endanlegt markmið með gervigreind sé að auðvelda líf fólks og gera störf þess skilvirkari, fremur en að fólki verði skipt út fyrir gervigreindina.

Í Úkraínu hefur landsframleiðsla okkar dregist mjög saman vegna stríðsins og við þurfum að tryggja efnahagslegt stökk fram á við. Við þurfum að tryggja að innviðir landsins haldist gangandi og að við getum skapað samfélag þar sem fólk vill búa. Umhverfi þar sem unga fólkið vill búa áfram og fólk snýr aftur þegar stríðinu lýkur eða þegar það finnur fyrir auknu öryggi. Til að viðhalda og byggja upp innviði okkar þurfum við tækni og þar getur gervigreind skipt miklu máli,“

Segir Blinova og bætir við að fyrir Úkraínu sé innleiðing gervigreindar í raun spurning um tilverurétt.

Í heimsókn sinni til Íslands hitti Blinova meðal annars forseta Íslands, frú Höllu Tómasdóttur, auk fulltrúa stjórnvalda. Hún segist finna fyrir miklum áhuga og eldmóði á Íslandi til að kanna möguleika gervigreindar og því að landið verði leiðandi í tækninýjungum.

Þegar ég áttaði mig á því að það sem gæti raunverulega breytt stöðunni í Úkraínu núna væri tæknin kviknaði áhugi minn á þessu sviði. Ég var í raun á annarri leið í lífinu en þegar tækifærið gafst greip ég það og hingað til hefur það reynst ein besta ákvörðun sem ég hef tekið.

Segir Blinova að lokum.

Ráðstefnan er haldin í samstarfi milli Háskólans í Reykjavík, Opna háskólans, CADIA, rannsóknarmiðstöðvar HR á sviði gervigreindar, gagnavísinda og snjallkerfa og EDIH Iceland, Evrópska stafræna nýsköpunarsetursins sem styður fyrirtæki og stofnanir í stafrænni umbreytingu og innleiðingu gervigreindar.